මොණරාගල දිස්ත්රික්කයත්, රත්නපුර දිස්ත්රික්කයත් යා කරන මායිමක් වන හම්බෙගමුව, ඇඳගලයාය ගම්මානයේ ජනතාව වසර 40 ක් පුරා වලව ගඟ හරහා කම්බි තුනක් උපයෝගී කරගෙන තනා ඇති කූඩුවේ නැග එගොඩ යාම දිනපතා පතා සිදුකරයි.
තණමල්විල ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් හම්බේගමුව, ඇඳගලයාය ගම්මානයේ පවුල් 3000 කට ආසන්න සංඛ්යාවක් වෙති. පාසල් ළමුන් සියයකට අධික පිරිසක් දිනපතා කෝන්ගහමංකඩ විද්යාලයටත්, ර/වැලිපත යාය මහ විද්යාලයටත් යන්නේද වලව ගඟ හරහා යොදා තිබෙන මෙම කම්බිවල ආධාරයෙනි.
ලෙඩුන් පවා කල්තොට රෝහලට ගෙනයන්නේ මෙම කූඩුවේ තබා ගෙනය. මෙය ඉතා අනාරක්ෂිතය. අඩි 70 ක් පමණ ඉහළින් පිහිටි කූඩුවේ නැග මෙම ගඟෙන් එගොඩ මෙගොඩ යාම සිදුවේ. ගඟේ ජල මට්ටම සාමාන්ය දිනක අඩි 10 ට වඩා වැඩි අතර වැසි කාලයට එය අඩි 50 ක් පමණ ඉහළ නගී.
ඇඳගලයාය ගම්වාසීන්ගේ එකම ඉල්ලීම වන්නේ වලව ගඟ හරහා පාලමක් ලබා දෙන ලෙසයි. ප්රදේශයේ දේශපාලනඥයන්ට නොයෙක් විට ලිපි මගින් හා වාචිකව ඉල්ලීම් කළද ඔවුන්ගේ පොරොන්දු ඡන්ද කාලයට පමණක් ලබා දෙන කඩ වුණු පොරොන්දු බවද ප්රදේශවාසීහු පවසති.
